Bổ xung Lực và hút

Theo kết quả điều tra, trước khi gia nhập WTO, nước ta có gần 80% lực lượng lao động ở nông thôn, đến nay đã giảm xuống còn 70,3%. Có tới 80% cần lao thiên cư vì lý do kinh tế, trong đó gần 70% là thanh niên dưới 30 tuổi, nhóm di trú đến các khu công nghiệp có độ tuổi nhàng nhàng 23. Mặc dù không thiếu các chính sách hỗ trợ người cần lao rời bỏ nông thôn ra đô thị lập nghiệp, nhưng hầu hết đều khó khai triển, thậm chí còn nằm trên giấy. Nhà ở là nhu cầu đầu tiên, cấp thiết nhất của người cần lao, song khả năng đáp ứng của doanh nghiệp rất thấp. Trong quá trình thực hành những chính sách này gặp không ít vướng mắc. Cơ chế ưu đãi cuộn doanh nghiệp xây nhà ở từng lớp chưa đủ mạnh, chưa đủ hấp dẫn, một số khu công nghiệp ở phía Nam thực thụ quan tâm đến đời sống công nhân đã đầu tư thẳng tay xây các khu nhà ở công nhân, thế nhưng vừa xa chỗ làm, xa chợ búa và các dịch vụ công cộng khiến người cần lao rất khó xoay xoả, đến mức họ phải bung ra ngoài thuê nhà trọ. Dư luận báo chí đã phản ảnh từ lâu tình cảnh của người cần lao ở Hà Nội, TP.HCM sống lâm thời trong các nhà trọ bám quanh các khu công nghiệp. Điều kiện sinh hoạt tối thiểu không đảm bảo, thiếu thốn đủ điều, chưa nói tới giá thuê, giá điện nước bộc trực bị “chặt chém”. Theo kết quả dò la, có tới 59,8% người cần lao thiên cư không biết sẽ sinh sống, làm việc lâu dài được bao lâu, chỉ có 7,5% có ý định “an cư lạc nghiệp”. Sau nhà ở là công ăn, việc làm và trình độ tay nghề. Trong tổng số hàng trăm nghìn cần lao thiên cư, tỷ lệ không có chuyên môn kỹ thuật chiếm tới 66,1%. Chính thành ra, hầu hết lao động thiên cư phải chấp thuận làm việc vất vả, độc hại, hiểm nguy. Hiện có tới 30,5% làm việc trong môi trường ô nhiễm tiếng ồn, bụi công nghiệp; 14,1% làm mướn việc độc hại và 10,4% làm mướn việc hiểm đến tính mạng. Hơn thế, nhóm thiên di làm nghề, dịch vụ phi chính thức thường không có giao kèo lao động, không tham gia bảo hiểm, công việc thiếu ổn định, thu nhập thấp, dễ bị sa thải… Rõ ràng sự phát triển quá “nóng” các khu kinh tế, khu công nghiệp “góp phần” biến đất nông nghiệp thành đất hoang bởi lực lượng cần lao trẻ ở nông thôn bỏ ruộng ra tỉnh thành. Trong khi đó, thu nhập từ nông nghiệp quá thấp, bấp bênh khiến cần lao chỉ còn đường di cư kiếm việc trong các khu công nghiệp hoặc nghề tự do, bỏ mặc đồng ruộng. Lực đẩy từ nông thôn rất mạnh, lực hút từ thị thành rất lớn, tạo ra sự quá tải cho thành thị lớn, còn nông thôn thì ngày một thiếu người làm, ruộng đồng hoang hóa. Đan Thanh