Số lượng giấy phép cấp thì lớn là vậy, nhưng ông Thanh cho biết, chỉ 30 - 40% số DN, tổ chức và cá nhân khai khẩn khoáng sản ít định kỳ
Mặc dầu, EITI được cho là một giải pháp khá tích cực trong giai đoạn hiện giờ đối với công tác quản trị tài nguyên khoáng sản nhưng theo nhiều các chuyên gia, muốn tham gia EITI, VN cần phải có quyết tâm chính trị. Đã có nhiều giải pháp toàn cầu được khai triển thực hiện, đặc biệt là Sáng kiến sáng tỏ ngành công nghiệp khai khoáng (viết tắt là EITI) được khởi xướng từ năm 2002.
Ông Phạm Gia Túc - Phó chủ tịch VCCI kể lại một lần làm việc tại Tuyên Quang, lãnh đạo tỉnh cho biết có DN khai hoang tại địa phương mỗi năm chỉ nộp ngân sách 5 tỉ đồng, nhưng con đường đi qua khu mỏ đó thì bị hỏng nặng. Trong khi đó, đại diện Cục Kiểm soát hoạt động khoáng sản đã thừa nhân, Nhà nước chưa kiểm soát được lượng khai khẩn của DN.
Cho dù, rất nhiều ít cũng như phát biểu từ phía cơ quan quản lý đều cho rằng, hệ thống luật pháp về tài nguyên khoáng sản của VN tương đối hoàn thiện. Tuy nhiên, VN vẫn đang thuộc nhóm yếu kém về quản trị tài nguyên. Các thông tin trong mỏng cũng chưa đầy đủ, chưa chính xác.
Nhìn ở góc độ khách quan, ông Matthieu Salomon - Quản lý chương trình Đông Nam Á, Viện Giám sát nguồn thu (RWI) cho biết, tham dự vào EITI sẽ tạo cho VN môi trường làm việc chuyên nghiệp. Chính tình trạng này khiến cho địa chất không liên tiếp mà bị đứt gãy. Tuy nhiên, tại VN, muốn dự EITI một cách hiệu quả thì vấn đề chính vẫn phải bắt đầu từ sự tự giác khai báo của các DN.
Theo chuyên gia kinh tế Lê Đăng Doanh, có vấn đề ích lợi nhóm trong việc khẩn hoang tài nguyên khoáng sản để trục lợi cho DN và các nhóm thân hữu. Quản trị tài nguyên khoáng sản hiệu quả đang là một xu thế mà nhiều nhà nước trên thế giới đang nạm thúc đẩy Nghịch lý này được Phó chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội Mai Xuân Hùng nhận xét, ở đâu có khai thác khoáng sản thì môi trường ở đó bị hủy hoại và cơ sở hạ tầng thì xuống cấp nhanh chóng.
Sáng tỏ quản trị khai khoáng Theo chủ toạ VCCI Vũ Tiến Lộc, quản trị tài nguyên khoáng sản hiệu quả đang là một xu thế mà nhiều nhà nước trên thế giới đang thay xúc tiến.
Ông Doanh đặt câu hỏi, tại sao trung ương cấp phép ít mà địa phương lại cấp nhiều như thế? Đó là vì các địa phương chia nhỏ một mỏ ra thành nhiều mỏ để cấp phép.
000 mỏ, điểm quặng với trên 60 loại khoáng sản. Bá Tú. Ngoại giả, cả nước hiện có 503 giấy phép khai thác khoáng sản do các cơ quan trung ương cấp và trên 4. Tính đến tháng 5/2013, Bộ TN&MT đã cấp 79 giấy phép dò la khoáng sản. Cho đến nay, trên thế giới đã có 39 nhà nước thực thi sáng kiến với sự tham dự của hàng trăm Cty khai khoáng hàng đầu.
Ông Matthieu Solomon cũng đưa ra các khuyến nghị nhằm cải thiện minh bạch và bổn phận giải trình như: Xây dựng chính sách yêu cầu công khai thông báo trong lĩnh vực dầu khí, khoáng sản; Đảm bảo các cơ quan xây dựng luật pháp công bố đầy đủ và đúng hạn ít về hoạt động dầu khí, khoáng sản; Công khai các hiệp đồng ký kết với Cty khai khoáng; đề nghị và công bố ít tác động môi trường và từng lớp (EIA và SIA); Giải quyết các hạn chế trong quản trị DNNN và minh bạch.
Công tác thống kê, kiểm kê chưa được thực hiện nên không kiểm soát được nguồn thu từ thuế tài nguyên. Trong khi đó năng lực giám sát của địa phương như thế nào không rõ, trách nhiệm cụ thể cũng chưa được quy định. Theo mỏng về chỉ số quản trị tài nguyên năm 2012, đánh giá sự sáng tỏ và nghĩa vụ của ngành khai hoang khoáng sản tại 58 quốc gia, do Viện giám sát nguồn thu quốc tế ban bố, VN xếp thứ 43, với 41 điểm trên thang điểm 100.
Tỉnh lại phải bỏ ra 30 tỉ đồng để tu chỉnh. 200 giấy phép do UBND các tỉnh, tỉnh thành trực thuộc TƯ cấp đang có hiệu lực. EITI sẽ giúp chỉ ra đâu là điểm yếu trong công tác quản lý, khai thác khoáng sản và đưa ra những định hướng về giải pháp ăn nhập cho từng vùng, từng địa phương để đạt kết quả tốt nhất.
Có DN phá hoang tại địa phương mỗi năm chỉ nộp ngân sách 5 tỉ đồng, nhưng con đường đi qua khu mỏ đó bị hỏng nặng tỉnh phải bỏ ra 30 tỉ đồng để tu chỉnh.
Nguồn lợi đổ về đâu ? Theo ông Lại Hồng Thanh - Cục trưởng Cục Kiểm soát hoạt động khoáng sản (Bộ TN&MT), hiện cả nước phát hiện được khoảng 5. EITI đang được xem như là một trong những công cụ có ích để giúp các quốc gia quản lý tốt hơn tài nguyên thiên nhiên.
Hậu quả, quốc gia không kiểm soát được sản lượng khai phá thực tiễn của DN, đồng nghĩa với việc không nắm được thực trạng tài nguyên khoáng sản, nguồn lực phát triển giang san. Công khai sáng tỏ thông báo sẽ trực tiếp tác động đến các nhóm ích.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét